Opsporing van diabetes type 2

  • Opsporing van diabetes

    Een gerichte opportunistische screening door middel van een tweestapsmethodologie wordt aangeraden:

    1. Bereken het risico via de FINDRISC bij alle 45-plussers, vanaf 25 jaar bij personen met een etniciteit geassocieerd aan een hogere incidentie van diabetes (o.a. Turks, Marokkaans en Zuid-Oost-Aziatisch)
    2. Bij verhoogd risico FINDRISC score (≥12): bepaal nuchtere glycemie. HbA1C vormt een minder gevoelig alternatief voor mensen bij wie nuchter zijn moeilijk haalbaar is.

    CAVE: tijdig diagnose stellen bij personen met aandoeningen of behandelingen die diabetes kunnen veroorzaken, zoals pancreaslijden, alcoholisme of corticoïdgebruik. Spoor diabetes op bij behandeling met antipsychotica bij het starten, na 12 weken en vervolgens jaarlijks.

    Correcte meting buikomtrek:

    • patiënt staat rechtop met de voeten ongeveer 25 tot 30 cm uit elkaar;
    • meting halverwege laagste punt van de onderste rib en boven-voorzijde van de bekkenkam (horizontaal streepje zetten op dit punt);
    • meting op blote huid, na een normale uitademing, zonder dat de centimeter druk uitoefent op de huid;
    • meet met de (plastic) centimeter over de horizontale streepjes heen, recht over de buik;
    • meet tweemaal de omtrek en noteer de gemiddelde waarde in cm, afgerond op 0,5cm.

    Nuchtere glycemie:

    De bepaling van de glycemie gebeurt op een nuchter bloedstaal, bij voorkeur op veneus bloed:

    <110 mg/dl normaal
    ≥110 mg/dl en <126 mg/dl gestoorde nuchtere glykemie
    vanaf 126 mg/dl diabetes mellitus

    De diagnose van diabetes is zeker als de nuchtere glycemie tweemaal gelijk of hoger is dan 126 mg/dl.
    Indien nuchtere glycemie niet haalbaar is, is 2x een HbA1C ≥6.5% een (minder gevoelige) diagnose mogelijkheid.

    Frequentie screening:

    Jaarlijks nuchtere glycemie bij prediabetes (intermediaire hyperglycemie) of bij verhoogd risicoprofiel (FINDRISC score ≥11)
    Herhaal 3-jaarlijks de tweestapsscreening in afwezigheid van een verhoogd risico.

    Etniciteit

    De Findrisc vragenlijst werd onderzocht en naar voorspelbaarheid gevalideerd bij de Finse en Nederlandse bevolking.
    Hou er rekening mee dat personen van een bepaalde etniciteit mogelijk een verhoogd risico hebben voor het ontwikkelen van diabetes.

    Aanpak van diabetes

    Het berekenen van het risico via de FINDRISC biedt de mogelijkheid om bij personen met verhoogd risico al van start te gaan met leefstijladvies en het correct aanpakken van de cardiovasculaire parameters ondanks een normale glycemie.

    Bij diabetes type 2 start men een behandeling op, waarbij levensstijlmaatregelen het fundament vormen, zowel om een correctie van de hyperglycemie te realiseren als ter beperking van cardiovasculaire risico’s.

  • findrisc

  • Richtlijn

    Dossier

  • Vragen

    • (vraag 1): Neemt u medicatie voor een te hoge bloeddruk?
    • (vraag 8): Eet u dagelijks groenten?
    • (vraag 9): Eet u dagelijks fruit?
    • (vraag 10): Beweegt u dagelijks minstens een half uur bovenop uw dagdagelijkse activiteiten? (vb. fietsen, stevig wandelen, zwemmen, tuinieren, …)
    • (vraag 11): Werd er ooit een verhoogde bloedsuikerwaarde bij je vastgesteld? (vb. bij ziekenhuisopname, routinecontrole of zwangerschapsdiabetes?)
    • (vraag 12): Heeft uw vader, moeder, broer of zus diabetes?
    • (vraag 13): Heeft uw grootvader, grootmoeder, oom of tante diabetes?

    Verwerking

    • Leeftijd: <45 jaar: 0p.; 45-54 jaar: 1p.; 55-64 jaar: 3p.; ≥65 jaar: 4p.
    • BMI: <25: 0p.; 25-30: 1p.; >30: 3p.
    • BO ♀: <80cm: 0p.; 80-88cm: 3p.; >88cm: 4p.
    • BO ♂: <94cm: 0p.; 94-102cm: 3p.; >102cm: 4p.
    • Gr. & fr.: beide ja: 0p.; 1 of beide nee: 1p.
    • Beweging: ja: 0p.; nee: 2p.
    • Bloedruk: ja: 2p.; nee: 0p.
    • Glycemie: ja: 5p.; nee: 0p.
    • Erfelijkheid: ja: 2p.; nee: 0p.
    • FINDRISC score = risico ontwikkelen diabetes type 2
      • 0-5: laag risico: Gezonde voeding en beweging
      • 6-11: licht verhoogd risico: Voedings- en beweegadvies
      • ≥12: sterk verhoogd risico: Nuchtere glycemie & leefstijladvies

    Nuchtere glykemie

    • <110 mg/dl: normaal
    • ≥110 mg/dl en <126 mg/dl: gestoorde nuchtere glykemie
    • vanaf 126 mg/dl: diabetes mellitus