Vroegtijdige opsporing van borstkanker

  • Vrouwen met een verhoogd risico

    Vrouwen met een anamnese van borstkanker in de andere borst behoren tot de groep met een verhoogd risico.

    Ook vrouwen met een positieve familiale anamnese van borstkanker en ovariumkanker kunnen een verhoogd risico hebben. Het risico hangt af van het aantal eerste- of tweedegraadsverwanten met borstkanker en ovariumkanker en de leeftijd waarop zij borstkanker ontwikkelden.

    De eerste graad omvat moeder, vader, broer, zus, zoon en dochter.

    De tweede graad bestaat uit grootvaders, grootmoeders, ooms, tantes, nichten, neven, halfbroers en halfzussen. Andere familieleden behoren tot de derde graad en zijn niet relevant voor de familiale anamnese.

    Screeningsbeleid

    Risico-inschattingstabel: klik hier

    Normaal risico

    Bevolkingsonderzoek vanaf 50 jaar.

    Bescheiden risico

    Vanaf 35 tot 39 jaar en indien de vrouw een screening wenst: gebruik MRI in plaats van mammografie maar vermeld dat wetenschappelijk niet vaststaat wat het nut is en hoe groot het risico is op een vals-positieve uitslag.

    Vanaf 40 tot 49 jaar en indien de vrouw een screening wenst: jaarlijkse screeningsmammografie of MRI maar vermeld dat wetenschappelijk niet vaststaat wat het nut is en hoe groot het risico is op een vals-positieve uitslag (follow-up eerste en tweede lijn).

    Hoog risico

    >20% kans dat de familie drager is van een genetische fout (BRCA,…): verwijs naar een genetisch centrum (follow-up derde lijn + eventueel genetische screening).

    Zie ook www.domusmedica.be/gezondheidsgids voor het uitgebreide schema naar risico-inschatting.

    Vrouwen zonder verhoogd risico

    Vrouwen zonder verhoogd risico tussen 50 en 69 jaar wordt aangeraden om deel te nemen aan het Vlaams programma voor borstkankeropsporing (www.borstkankeropsporing.be).

    De screeningsmammografie wordt daarin om de twee jaar aanbevolen en is gratis.

    Bij vrouwen met een goede levensverwachting kan dit ritme langer worden aangehouden tot 75 jaar (vanaf 70 jaar betaalt de patiënt hiervoor).

    Daarnaast moeten alle vrouwen aangespoord worden om medisch advies te zoeken als ze enige abnormaliteit ontdekken aan de borsten. Ook bij vrouwen die worden gescreend, kan tussen de screeningsrondes een intervalkanker optreden.

    <40 jaar

    • Enkel ‘breast awareness’ bespreken.

    40-49 jaar

    Als de vrouw zelf een screening vraagt:

    • ‘Breast awareness’ bespreken.
    • Informeren dat de verhouding tussen gezondheidswinst en gezondheidsschade in deze groep minder gunstig is.
    • Enkel verwijzen naar een erkende radiologische dienst.
    • Interval van 18 maanden.

    50-69 jaar

    Actief alle vrouwen in deze leeftijdsgroep benaderen:

    • ‘Breast awareness’ bespreken.
    • Vrouwen aansporen tot een mammografische screening.
    • Enkel verwijzen naar een erkende radiologische dienst.
    • Interval van 24 maanden.

    ≥70 jaar

    Individuele beoordeling, indien een goede levensverwachting:

    • ‘Breast awareness’ bespreken.
    • Vrouwen aansporen tot een mammografische screening.
    • Enkel verwijzen naar een erkende radiologische dienst.
    • Interval van 24 maanden of langer.

  • tabel-borstkanker

  • Richtlijn

    Dossier

    Andere

  • Vragen

    • (vraag 20): Komt er borst- of eierstokkanker voor in uw familie?
    • (vraag 21): Voor vrouwen vanaf 50 jaar: is uw laatste mammografie meer dan twee jaar geleden?

    Verwerking

    • 50-69 jaar en geen familiale anamnese van borst- en/of ovariumkanker: Screeningsmammografie om de 2 jaar
    • 70-75 jaar en lage comorbiditeit: (Screenings)mammografie om de 2 jaar
    • Familiale anamnese positief: Risico-inschatting; beleid volgens risico inschatting